KARBON FİBER GÜÇLENDİRME HAYAT KURTARDI!
Maraş merkezli depremlerde en ağır yıkımı yaşayan kentlerden biri olan Hatay’da 2009 yılında güçlendirme projesi ile ayakta kalan Antakya Belediye Konutları A2 blok adresindeki bina depremin simgesi oldu. Bina Kahramanmaraş ve Hatay’daki depremlerin şiddetine rağmen ayakta kalmaya devam etti.
Bina 2009 yılında lifli karbon polimerleri ile güçlendirilmişti. O dönem Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) yüksek lisans öğrenci olan Mustafa Tümer Tan’ın hazırladığı “Orta-Katlı Bir Betonarme Binanın Lifli Karbon Polimerleri Kullanarak Güçlendirilmesi: Gerçek Hayattan Bir Uygulama” tezinin bina üzerinde uygulanması deprem sonrası çok sayıda insanın hayatta kalmasını sağladı.
Lifli Polimer nedir?
Lifli Polimer, kısaca LP, karbon, cam ya da aramid lifleriyle güçlendirilmiş malzemeleri temel alınarak üretilen bir yapı malzemesidir. Türkiye’de sıklıkla İngilizce orijinal adı Fiber Reinforced Polymers/Plastic (FRP) ile de anılmaktadır. Malzeme yaygın şekilde güçlendirme uygulamalarında kullanılmaktadır. Betonarme elemanların (kolon, kiriş, döşeme) basınç ve/veya eğilme dayanımlarının arttırılmasında etkili bir şekilde kullanılabilmektedir. Ayrıca yöntem, Türkiye’de çıkan son deprem yönetmeliğinde de uygulanabilir güçlendirme yöntemleri arasında gösterilmekte ve hesap yöntemleri sunulmaktadır.
Karbon lifli polimer (FRP) güçlendirme nasıl yapılır?
Bina içerisinde uygun tuğla duvarların her iki yüzüne çapraz şekilde karbon fiber tabakalar uygulanmasıyla yapılan yöntemle binadaki mevcut kolon-kiriş birleşim bölgesine yine karbon fiberden yapılma ankrajlar ve epoksi yardımıyla ankrajlanmaktadır. Tuğla duvarların deprem yükleri altında çekme-basınç çubukları şeklinde taşıyıcı hale getirilir, binanın yanal taşıyıcı sistemine katkıda bulunması sağlanır.
2023 karbon fiber güçlendirme maliyeti ne kadar?
TED Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Prof. Dr. Güney Özcebe, “Bu bir belediyenin altından kalkabileceği bir iş değil” dedi.
Tezi hazırlayan Tan, projeyi gerçekleştirebilmek için NATO’dan 50 bin Euro gibi bir finansman desteği aldıklarını belirtti.
