“Bize rağmen, bizim adımıza asla!”
Türkiye Görme Engelliler Derneği Başkanı Fatih Karadayı ile 10-16 Mayıs Türkiye Engelliler haftası ve engelli bireylerin yaşadığı sorunları konuştuk. Detaylar haberimizde..
Türkiye Görme Engelliler Derneği Başkanı Fatih Karadayı Derneklerinin amacını tek cümleyle ifade etmek gerekirse; “Hak temelli mücadele eden bir kuruluşuz. Bize rağmen, bizim adımıza asla.” sözleriyle açıklıyor. Hak temelli mücadele eden ve diğer derneklerden farklarının sadece burs ve kurs imkanları sağlamak olmadığını aktaran Karadayı,“Engelli bireyler toplumda ayrımcı bir uygulamayla karşılaştığında bu problemi nasıl yenecek! Onlara yol gösteriyor, rehber oluyoruz.” dedi.
Toplum tarafından soyutlanmanın en büyük problemlerinden biri olduğunu belirten Karadayı, genel yaklaşımın Engelli bireylerin maaşlarını alıp evinde oturması şeklinde bir tutum olduğunu ifade ederek,” Bu tutumlar bizi toplumdan soyutluyor. Bizlerde toplumu oluşturan bireyleriz maaş alıyorsak elbette bizlerde çalışmalıyız. Topluma bir katkımız olmalı.” şeklinde konuştu.
Engelli bireylerin haklarının yasalarla güvence altında olduğunu kaydeden Karadayı, ancak bu durumun teoride kaldığını uygulamaya geçmediğini anlatarak, “7 Temmuz 2005 tarihli 5378 sayılı Engelliler Kanununda görme engelli birey talep ederse şahitsiz imza kullanabilir diye madde var. Daha evvelki uygulamalarda 2 şahit olmadan resmi işlemlerde noter veya bankada imza atamıyorduk. Günümüzde teknoloji gelişti imzalayacağımız belgenin fotoğrafını çekip uygulamalar sayesinde okutabiliyor neyi imzaladığımızı biliyoruz. Ancak halen şahitle imza konusunda problem yaşıyoruz. Bu konuda 2022 yılının 10 Mayıs günü Türkiye Noterler birliği önünde üst kuruluşumuz Körler Federasyonu ile birlikte eylem yapmıştık.” ifadelerini kullandı.
Karadayı, “Bize rağmen, bizsiz asla ve hak temelli mücadele bizler için çok önemli. Bir proje yapılacaksa, bir eğitim verilecekse bunu problemi yaşayana yani biz engellilere sorulması gerekir. Çünkü bizim içimizde de bilgisayardan, teknolojiden anlayan var. Problemi onu yaşayanla daha sağlıklı çözebilirsiniz.” ifadeleriyle sorunu yaşayan muhataplar ile daha doğru bir çözüme kavuşturulabileceğini kaydetti.
Sosyal hayatın yanı sıra eğitim hayatında da sorunlar yaşandığını, eğitim materyallerine ulaşmanın zor olduğunu belirten Karadayı, “ Biz görme engellilerin en büyük problemi Braille baskılı ders kitapları, Braille baskılı şiir, roman, hikaye kitaplarına ulaşmak. Aslında alfabeyi bilgisayara, telefona entegre eden uygulamalar var. Fakat en ucuzu 1000 dolardan başlıyor. Buna rağmen eskiye nazaran daha iyi durumdayız. Ekran okuyucu veya sesli okuma yapan programlar var en azından artık bu programlar sayesinde kendimiz dinleyebiliyoruz. Ulaşmak istediğimiz verilere kimseye ihtiyaç duymadan erişebiliyoruz. Mesela biz eskiden Heja Hanım bana Hukuka Giriş Dersi’ni okuyabilir misiniz? diye ricada bulunuyorduk. Sizin ne zaman okuyacağınız müsaitlik durumunuza göre değişiyordu.” sözleriyle yaşadıkları sıkıntılardan bahsetti.
İnsanlar arasında genelleme yapmanın sıkıntılı bir yaklaşım olduğuna dikkat çeken Karadayı, “Toplum engelli bireylerle ilgili genelleme yapmak gibi bir alışkanlığa sahip. Kıyafetimizden, tavırlarımızdan, hobilerimizden hep ön yargılı bahsediliyor. Herhangi bir engeli bulunmayan bireyler çevrelerinde bulunan engelli bireyin davranışlarının tamamının diğer engelli bireylerle bir olduğunu düşünüyor. Tembel veya pasaklı bir engelli birey tanıyorsa; ‘Engelli bireylerin tamamı tembeldir’ diye düşünüyor. Halbuki engelli bireylerin arasında da çalışkan, tembel gibi farklı özelliklere sahip bireyler var.” ifadelerini kullandı.
İnsanımızın yardımsever olduğunu bu konuda çok şanslı olduklarını ancak bilgi yetersizliğinden dolayı nasıl yardım edeceklerini bilmediklerini aktaran Karadayı, “Okullarda ilköğretim düzeyinden başlayarak engelli bireylere nasıl yardımcı olunacağına ilişkin müfredatta bir ders olmalı. Toplumun bizlere yardımcı olmak istemesinin yanında nasıl yardımcı olacağını bilmesi hayatımızı kolaylaştıracak.” dedi.
Ropörtaj : Heja EKİNCİ
