SAFRANBOLUEVLERİ
Bozulmamış tarihi dokusu ve muhteşem manzarasıyla büyüleyen Safranbolu Evleri, ziyaretçilerini tarih kokan bir yolculuğa çıkarıyor.
Safranbolu Evleri 1998 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine girmiştir aynı zamanda Türkiye’nin Dünya mirası listesine giren ilk değerlerinden biridir.
Dünyanın en pahalı baharatlarından olan ve yerleşime de ismini veren safranın en kalitelisi Safranbolu’da yetişmektedir.
Safranbolu Evleri
Safranbolu evleri yüzlerce yıllık bir süreçte oluşmuştur. 18 ve 19. Yüzyıl Osmanlı Dönemi kültürünün günümüze kadar taşınmasına katkı sağlamış 2 bin geleneksel ev bulunmaktadır. Bu evlerin 800 kadarı yasal koruma altındadır. Evler Safranbolu´nun iki ayrı kesiminde gruplanmış durumdadır. Birincisi “Şehir” diye bilinen ve kışlık olarak kullanılan kesim, ikincisi “Bağlar” diye bilinen ve yazlık olarak kullanılan bölümdür. Bağlar birkaç yüz metre daha yüksekte, hava akımlarına açık ve daha geniş araziler üzerindedir.
Safranbolu Evleri yalnızca mimarileri ile değil, konumlarıyla da dönemin gelenekleri ve yaşam tarzı hakkında bilgi vermektedir. Evlerin şeklini belirleyen üç temel unsur vardır. Bunlar; çok nüfuslu geniş aile yapısı, yağışlı iklim, kültürel zenginliktir. Ailelerin sahip olduğu hayvanlar evin zemin katındaki ahırlarda barınmaktadır. Evlerin yapımında taş, kerpiç ahşap ve alaturka kiremit kullanılmıştır. Bahçeler sokaktan taş duvarlarla ayrılmıştır.
Evin girişindeki zemin katta ‘hayat’ vardır. Hayat’tan evin üst katlarına çıkılırdı. Bu bölüm eğer taş kaplıysa ‘taşlık’ adını alırdı.
Safranbolu Evlerinin en güzel özelliklerinden biri aslında günümüz mimarisine önemli bir mesaj niteliğindedir. Evler yanında bulunan evin görüş açısını kapatmayacak ve güneş almasını engellemeyecek şekilde inşa edilmiştir. Bununla birlikte inşa edilen bütün evler kendilerine göre merkezi konumdaki kamu binalarına, dini yapılara ve anıt eserlere dönüktür. Evlerin yakın plan cepheleri kör, uzak plan cepheleri açık ayrıca birbirlerini izleyecek konumdadır.
Evler taş kaplama tarzıdır. Bu özelliklerinden ötürü rutubeti en aza indiren, sel sularına karşı dayanıklı ve ağaç köklerinin yeterli su almasına uygun yapıdadır. Evlerin bazılarının içlerinde serinlik vermesi ve yangından korunmak amacıyla yapılmış olan havuzlar bulunmaktadır.
Safranbolu evlerinin dış mimarisindeki çıkmalar, evin görünümünü tek düzelikten kurtarmış ayrıca gotik mimari havası kazandırmıştır. Evlerin dar ve uzunca olan pencereleri çok özel biçimde tasarlanmıştır. Ahşap kanatlı pencerelerde ayrıca ‘muşabak’ denilen kafesler bulunur.
Seyhan SİNCAR
Bilgisayar, Hukuk, Kamu Yönetimi ve Sosyoloji Mezunu, Felsefe Grubu Öğretmeni. Gazetecilik ile haberciliğe başlayan ve Radyo Haberciliğine geçen, Orjin Dergi Genel Yayın Koordinatörü Orjin Yapı Mimarlik ve Müşavirlik CEO'su
